Andere dynamieken in andere culturen.

Dit voorjaar begeleide ik een opstelling in een intervisie van een zorgteam.
Het team begeleidt meerdere groepen mensen bij het zelfstandig wonen. Mensen met een lichte verstandelijke beperking, met psychiatrische problematiek en soms verslavingsproblematiek. Pittige doelgroep dus.

De opstelling ging over een Marokkaanse cliënt.
Hij vindt het moeilijk om zich aan de afspraken te houden, probeert teamleden tegen elkaar uit te spelen en komt regelmatig met de mannelijke teamleden in conflict.
De vraag van het team was: “hoe gaan wij hier mee om?”

In de opstelling bleek, wat de teamleden in de praktijk ook ervaren, dat het gedoe vooral zit tussen de mannen. Opstellingstechnisch gesproken in de vaderlijn.
En de vaderlijn is belangrijk voor hoe krachtig je in het leven staat, in de maatschappij, in werk.
Ik heb 4 jaar intensief met Marokkaanse jongeren gewerkt. Waarvan ik 2 jaar met een opstellingsblik gekeken en gewerkt heb. En het is me heel duidelijk dat dynamieken tussen mannen,vader/zoon in de Marokkaanse cultuur wezenlijk verschillen van de dynamieken in Nederland. Ik heb daarbij verstandsinzichten opgedaan, die ik veelvuldig gebruikt heb.
Maar het werkelijk doorvoeld snappen, waarschijnlijk heb ik daar nog 100 opstellingen voor nodig, als het ook lukt om een andere cultuur zo in mijn systeem te integreren :-).

Één van de verstandsinzichten is dat in de Marokkaanse cultuur iemand recht aankijken een opstandige daad is. Als je respect vertoont kijk je weg.
Zo wezenlijk anders dan bij ons: ‘kijk me aan als ik tegen je praat’.

In deze opstelling bleek de belangrijke nieuwe beweging hiermee te maken te hebben.
Als de mannelijke begeleiders bij het stellen van grenzen naar de grond keken, ipv de cliënt recht aan keken, dan kwam er geen verzet, accepteerde de cliënt de grens en ging weg.

Een week later werd ik gebeld door de teamleider. Ze vertelde dat de mannelijke begeleiders het ‘naar de grond kijken’ hadden toegepast is hun benadering en dat het in de praktijk inderdaad net zo werkte.
Er kwam geen conflict, de cliënt liep gewoon weg en legde zich er bij neer.
Iedereen verwonderd, en blij en opgelucht. En ik tevreden en dankbaar.

 

Wat er ook was ergens tijdens de opstelling, dat de representant van de cliënt geraakt, ontroerd was, door vergaande bereidheid van het team om hem werkelijk te begrijpen. Er dus zelfs zo’n raar ding als een opstelling er voor te doen.
En hij was niet de enige, ik ook….